MENU

Mga MADALAS na KATANUNGAN hinggil sa Republic Act 10368

“Human Rights Victims Reparation and Recognition Act of 2013”

 

1. Ano ang RA 10368?

Ang RA 10368 o ang “Human Rights Victims Reparation and Recognition Act of 2013 ay naisabatas noong Pebrero 25, 2013. Ito rin ang nagbigay daan upang buoin ang Human Rights Victims’ Claims Board o HRVCB noong Pebrero 2014.

 

2. Ano ang polisiya ng pamahalaan ng Pilipinas hinggil sa mga naging biktima ng paglabag sa karapatang pantao noong martial law?

 Ayon sa Batas 10368 o “Human Rights Victims Reparation and Recognition Act of 2013”, kinikilala ng pamahalaan ng Pilipinas ang kabayanihan at sakripisyo ng mga Pilipino na naging biktima ng mga matinding paglabag ng karapatang pantao noong martial law sa pamumuno ng dating Pangulong Ferdinand E. Marcos. May obligasyon ang pamahalaan ng Pilipinas na kilalanin at bigyan ng reparasyon ang mga biktima ng grabeng pang-aabuso ng maykapangyarihan mula Agosto 21, 1972 hanggang Marso 25, 1986. 

 

3. Pinawalang bisa ba ang RA 10368 ng desisyon ng Korte Suprema hinggil sa paglilibing sa dating Pangulong Ferdinand E. Marcos sa Libingan ng mga Bayani (LNMB)?

Hindi napawalang-bisa ang RA 10368 ng desisyon ng Korte Suprema na maipalibing si Ferdinand E. Marcos sa Libingan ng mga Bayani (LNMB).

Kasalukuyang ipinapatupad ng Human Rights Victims' Claims Board (HRVCB) ang batas na ipinasa ng Kongreso at pinirmahan ni Presidente Benigno Aquino noong 2013.

 

4. Sino ang biktima ng paglabag ng karapatang pantao na kwalipikadong mabigyan ng reparasyon batay sa RA 10368?

Ayon sa RA 10368, ang mga biktima ng matinding paglabag sa karapatang pantao ng maykapangyarihan noong panahon ng martial law ay kwalipikadong tumanggap ng reparasyon kung naipasa ang aplikasyon at mga ebidensya ng pang-aabuso sa HRVCB. Kikilalanin at bibigyan ng reparasyon ang mga biktima o pamilya nila pagkatapos masuri at madesisyunan ng HRVCB ang LAHAT ng aplikasyon. 

 

5. Maaari pa bang mag-sumite ng aplikasyon para sa reparasyon at/o pagkakakilala sa ilalim ng RA 10368?

Ang panahon ng pagsusumite ng aplikasyon ay nagsimula noong Mayo 12, 2014 at natapos noong Mayo 30, 2015.

Ang Claims Board ay hindi na tumatanggap ng aplikasyon para sa reparasyon mula sa mga biktima ng pang-aabuso noong panahon ng martial law. Ang panahon ng pagsusumite ng aplikasyon ay natapos na noong Mayo 30, 2015. Ayon sa RA 10368, ang pagkabigo na mag sumite ng aplikasyon sa itinakdang panahon ay katumbas ng kusang pagtalikod sa kanyang karapatang mag-sumite.

 

6. Kung namatay ang biktima o representante ng pamilya na nagsumite ng aplikasyon para sa reparasyon noong 2014 at 2015, ano ang maaaring gawin upang matuloy ang claim?

Magbigay sa HRVCB ng Death Certificate ng aplikante at mga dokumento na nagpapatunay sa relasyon ng ipapalit na representante ng pamilya ng biktima. Kakailanganin din ang Special Power of Attorney ng iba pang tagapagmana ng namatay na biktima/aplikante. 

 

7. Ano ang kalagayan (status) ng mga aplikasyon? Paano malalaman kung kwalipikado o hindi?

Ang lahat ng aplikasyon na natanggap ay kasalukuyang sinusuri, iniimbestigahan, at binibigyan ng desisyon ng Claims Board.

Pagkatapos madesisyunan ang LAHAT ng aplikasyon, maglalabas ng pangunang (preliminary) listahan ng mga karapat-dapat na makatanggap ng reparasyon. Ang listahang ito ay ilalathala sa mga pahayagan. Magbibigay din ng abiso ng desisyon sa lahat ng aplikante. Ito ay ipadadala sa tirahang kanilang ibinigay.

Ang pinal na listahan ng mga karapat-dapat na makatanggap ng reparasyon ay ilalathala matapos maresolba ang LAHAT ng mga apela (appeals) at pagsalungat (oppositions).

 

8. Bakit po natatagalan ang pamamahagi ng reparasyon?

Ang Claims Board ay tumanggap ng 75, 730 aplikasyon. Ito ay 4 na beses na mas marami sa inaasahang bilang kaya mas matagal ang pagdedesisyon. Kinakailangang masuri ang mga aplikasyon upang matanggal ang mga peke at hindi karapat-dapat. Kailangan ding suriin ng maigi ang mga ebidensya na naisumite para masiguro na ang desisyon sa bawat claim ay naaayon sa batas. Ginagawa ito ng Claims Board para masiguro na ang mga tunay na biktima ng matinding pang-aabuso noong martial law ang maisasama sa Roll of Human Rights Violations Victims.

 

9. Kailan matatanggap ang pinansyal na reparasyon?

Ayon sa inamyendahang RA 10368, ang Claims Board ay binigyan hanggang Mayo 12, 2018, para tapusin ang trabaho nito.  Ang panahon ng pamamahagi sa ibat-ibang lugar ng Pilipinas ay ipahahayag sa TV, dyaryo at radyo bago Mayo 12, 2018.

 

10. Saan manggagaling ang pinansyal na reparasyon?

Ang pangunahing pagmumulan ng pinansyal na reparasyon ay ang sampung (10) bilyong piso, na mula sa pondong inilipat sa Gobyerno ng Republika ng Pilipinas sa pamamagitan ng utos ng Swiss Federal Supreme Court noong Disyembre 10, 1997. Ang pondong ito ay inihayag ng Supreme Court of the Philippines bilang Marcos ill-gotten wealth at nakalagak sa Bureau of Treasury. (Republic vs. Sandiganbayan GR No. 152154, July 15, 2003).

 

11. Ano ang magiging halaga ng pinansyal na reparasyon?

Ang halaga ng pinansyal na reparasyon para sa bawat aplikante ay depende sa puntos na iginawad ng Claims Board. Ayon sa batas, ang pinansyal na halaga ng isang puntos ay  malalaman lamang pagkatapos madesisyunan ng Claims Board ang LAHAT ng aplikasyon.

 

12. Totoo po bang uunahing mabigyan ng reparasyon ang mga miyembro ng Hawaii class suit?

Ayon sa batas, walang aplikante o grupo ng mga aplikante ang mauuna sa pagtanggap ng pinansyal na reparasyon. Nagbibigay man ang batas ng conclusive presumption sa ilang mga biktima ng paglabag sa karapatang pantao (halimbawa: Hawaii claimants at ang mga kinilala ng Bantayog ng mga Bayani), kailangan pa ring tapusin ng Claims Board ang LAHAT ng aplikasyon bago nito matukoy ang halaga at maipapamahagi ang mga pinansyal na reparasyon sa mga karapat-dapat na makatanggap o ang kanilang mga tagapag-mana. Ang pamamahagi ng pinansyal na reparasyon ay gagawin sabay-sabay, sa itatakdang panahon, sa mga nabubuhay na biktima o sa kanilang mga tagapagmana.

 

13. Mayroon bang mga awtorisadong coordinators sa mga lokal na komunidad?

Ang Claims Board ay hindi nagbibigay awtorisasyon, o pahintulot, upang ito ay katawanin ng  kahit sino mang tao o organisasyon sa komunidad. Lahat ng opisyal na anunsyo/patalastas ay manggagaling lamang sa Tagapangulo (Chairperson) nito. Higit dito, ang anumang katanungan ukol sa proseso ng aplikasyon ay maaaring ilapit sa Claims Board o sa mga tauhan nito sa punong tanggapan sa pamamagitan ng pagtawag sa mga sumusunod na numero:

Public Assistance Desk: (02)373-4847; (02)533-1872; (0999)5059737;

Maaari ring idulog ang anumang katanungan ukol sa proseso ng aplikasyon sa pamamagitan ng pagpapadala ng email sa This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. o sa Human Rights Victims’ Claims Board facebook page.